Mager speenvarken … aandacht doet groeien?

Mager speenvarken – betekenis

Speenvarkentjes, nu pas besef ik de betekenis van dit woord. Een zoektocht op internet levert op:

‘Schreeuwen als een mager (speen)varken’: ‘zo hard mogelijk schreeuwen van pijn of angst’, of  ‘magere dieren zijn altijd gauwer kwaad dan vette, wèl doorvoede.’

Dat betekent dus dat ze schreeuwen omdat ze pijn hebben, iets te kort komen, of honger hebben. En ze kunnen dat, net als een baby, maar op één manier duidelijk maken: door hard te schreeuwen tot er iemand luistert.

Het was vroeger – misschien nog wel – een soort scheldwoord. Als een kind hard huilde werd het wel eens ‘uitgescholden’ voor mager speenvarken. Op de boerderij werd er soms een doos met biggetjes achter de kachel gezet zodat ze warm bleven en letterlijk de fles konden krijgen, gespeend konden worden, als er teveel van dat kleine spul geboren werd voor het aantal tepels bij de zeug. Ik kom het woord jaren niet meer tegen en denk er niet meer over na. Tot … zich zomaar een huilbaby aankondigt, zo eentje die bijna de hele dag door krijst (’s nachts slaapt hij gelukkig). Ik had er zelf één die 3 jaar lang ’s nachts af en toe huilde, totdat de laatste tand/kies er was en de drukpijn van het te smalle bekkie ophield. Wat een rust daarna. Maar nu: een mager speenvarkentje, en zo lief als hij slaapt, en probeert te lachen :). Drie maanden, dan is dat meestal in één klap over.

‘Magere speenvarkens’ in de OR

Wat heeft medezeggenschap van doen met magere speenvarkens? Niets. Met het schrijven van blogs zie ik dingen echter ineens anders, net als bij schilderen. Ik associeer indrukken soms direct met mijn werk. En dacht aan de vragen die ik soms krijg over de aandachttrekkers in een OR, wat eigenlijk evengoed kan voorkomen in een team,  in een organisatie. Ze kunnen het proces van overleg aardig verstoren door het schreeuwen om aandacht. Tenzij … je het anders kunt zien, als bijvoorbeeld in ‘Karakter’ van Bordewijk: was het tegenwerken, of uiteindelijk meewerken om tot betere resultaten te komen?

Het gaat erom, hoe je omgaat met zaken/informatie

en

Wat je aandacht geeft, groeit

Dit laatste hoor ik ook wel eens. Dan in relatie tot: geef geen aandacht aan het negatieve, maar alleen aan het positieve. Toch zet ik daar mijn vraagtekens bij: als ik één jaar lang mijn tuin niet wied, heb ik daar jaren last van!

Aandacht – present zijn

Een OR die met ‘magere speenvarkens’ in de groep te maken heeft, doet er mijns inziens goed aan, ook aan die leden aandacht te besteden. De vraag bij de ‘schreeuw’ van een ‘mager speenvarken’ is namelijk, of het om negatief gedrag gaat of dat  het gedrag is, waar een OR last van kan hebben omdat het niet te duiden valt? Is het misschien een vorm van zelfbehoud en zo ja, wat mist de schreeuwer dan? Hoe kun je dat ‘mager speenvarken’ helpen? Mijn praktijkervaring is, dat dit kan door iemand aandacht te geven. En dan bedoel ik oprechte aandacht, door present te zijn. Een in mijn ogen prachtig voorbeeld hiervoor is te vinden op de site http://www.presentie.nl, en dan kort toegelicht in de 10-minuten video van Prof. Andries Baart (wel tot het eind uitluisteren :). De doelgroep is in beginsel een andere, maar

uiteindelijk is ‘present zijn ethiek voor een fatsoenlijke samenleving’,

aldus Baart. Dus inderdaad: wees present, ga met een ‘mager speenvarken’ in gesprek. Blijf kijken met ogen van verwondering (zie mijn vorige blog). Dit kan een geweldige inkijk en verrassende inzichten geven. Een organisatie die beschikt over managers en leidinggevenden met de intrinsieke vaardigheid als bedoeld door Baart, scoort waarschijnlijk ook laag op verzuim.

Als er naast aandacht voor het positieve in een OR, een team, een organisatie, ook aandacht is voor de ‘magere speenvarkens’, kunnen die begeleid en/of bijgestuurd worden of kan hun bijdrage evengoed meetellen bij uiteindelijke besluitvorming.

Voorwaarde – vertrouwen

Daar is wel een voorwaarde voor nodig: er moet een klimaat van vertrouwen zijn om je bloot te durven geven. En dan is schreeuwen nog steeds niet leuk maar wel verklaarbaar, waardoor het minder irritant en soms zelfs positief wordt omdat het andere inzichten geeft die de rest van de OR niet heeft gezien of ervaren.

Een dagelijks bestuur (DB) van een OR, al dan niet met een ambtelijk secretaris (zie ook de site van de Vasmo) erbij, kan de aanzet geven tot aandacht voor het ‘magere speenvarken’, tot het scheppen van een klimaat van vertrouwen om ieder OR-lid de kans te geven zich te uiten.

Samenvatting

Wat je aandacht geeft, groeit. Maar wat je geen aandacht geeft, kan ook groeien en veel ellende veroorzaken. Door oprechte aandacht aan beide te geven, present te zijn, aan te sluiten, kunnen ‘magere speenvarkens’ ook goed (mee)groeien…

2 Comments on Mager speenvarken … aandacht doet groeien?

  1. Ria Botter
    29 juni 2015 at 07:53 (4 jaar ago)

    Hoi Henny, weer een mooie blog. Ik volg je blogs al een tijdje en geniet van de veelzijdigheid. Ook deze over “het magere speenvarken”weer; toen ik wat jonger was heb ik me regelmatig een mager speenvarken gevoeld en weet je waarom? Omdat ik het maar steeds niet voor elkaar kreeg om aandacht te krijgen; aandacht te krijgen om m.i. belangrijke dingen te noemen. Wat vinden veel managers het toch moeilijk om zonder vooroordeel te luisteren naar iemand die zaken “durven” benoemen. terwijl ik er van overtuigd ben dat je pas een goeie manager bent als je “WEERSTAND” in je eigen organisatie durft te managen. Daarvan leer je alleen maar m.i. Beetje kort door de bocht misschien gezegd , echter het is mijn overtuiging dat je niet van meelopers leert…..en veelal wel van andere meningen

  2. Henny
    2 juli 2015 at 12:53 (4 jaar ago)

    Een mooie reactie Ria. Terwijl jij m.i. toch uitermate constructieve bijdragen leverde in een periode dat ik jou meemaakte in een OR. Mogelijk kreeg je daar wel de ruimte die je elders miste. Wat het leren van weerstand betreft: hier is nog een link om mensen met elkaar te verbinden.
    https://www.youtube.com/watch?v=On0b-pSEPGQ. Kopiëren, in je browser plakken. Ernaast staan nog meer filmpjes over het onderwerp.
    Daarnaast kreeg ik in een workshop eens mee: ‘omarm je ergernissen’. Als je je irriteert aan iets, je eigen weerstand voelt, zou je – om jezelf beter te leren kennen en bij voorkeur mondeling – contact kunnen zoeken met die persoon. Om te exploreren waar jouw weerstand/irritatie vandaan komt. Door het er samen over te hebben, kunnen ook mooie inzichten ontstaan. Succes met de dingen die je doet, of je voorneemt :).

Leave a Reply