Afspiegeling … OR van(uit) organisatie

Bij het ordenen van vakantiefoto’s bleef mijn oog hangen op de foto van een bergmeertje. Het ligt op ongeveer 3000 meter hoogte. Kort ervoor is een bergtop die op mijn lijstje stond en die ik net niet gehaald heb omdat ik ervoor koos de partner die niet verder kon, niet alleen te laten. Twee weken nadat we vlakbij waren, stortte de top, 2000 m2, naar beneden, inclusief het kruis. Ook rotsen zijn onderhevig aan veranderingen. Gelukkig zonder menselijke gevolgen. Ik weet niet of ik daar nog ga komen.

Ik loop in principe alleen hoogtewandelingen als het echt stralend weer is. Bij meertjes probeer ik dan spiegelfoto’s te schieten. Als er een stralend blauwe lucht en geen wind is, is het water zo vlak dat het spiegelbeeld bijna 100% is. Dit beeld bereik je niet als het stormt, hagelt, sneeuwt, kortom: als er reuring is in het water. Van dat stralende beeld op die herinnering kwam ik op het volgende.

OR: afspiegeling van(uit) de organisatie

In een organisatie met 50 medewerkers of meer moet de ondernemer een OR instellen. Alleen bij uitzondering kan hiervoor vrijstelling worden verkregen bij de SER. Bij verkiezingen kan elke medewerker, uitgezonderd degene die het overleg met de OR voert, zich verkiesbaar stellen als OR-lid, als hij aan de voorwaarden van de wet en het OR-reglement voldoet. In het OR-reglement mag in dit geval en onder voorwaarden afgeweken worden van de wet. Ook managers en leidinggevenden mogen zich kandidaat stellen.

Als het goed is (geest van de wet) is een OR een afspiegeling van de organisatie en kunnen met de gekozen OR-leden alle medewerkers goed bereikt worden. Ook kunnen medewerkers de OR-leden goed bereiken. Namen van de OR-leden zijn op een plek genoemd, waar iedere medewerker erbij kan. Dit kunnen publicatieborden zijn, maar ook een intranet.

Participatie van medewerkers

Veel opleidingsinstituten, bestuurders en OR’en besteden op dit moment aandacht aan het fenomeen participatieve medezeggenschap. Een OR houdt zijn formele rechten, maar het is de bedoeling medewerkers op de werkvloer meer te laten participeren bij besluitvorming over zaken die hen aangaan. Dit was al mogelijk sinds de start van de Wet op de ondernemingsraden, maar in een aantal gevallen kan de betrokkenheid van medewerkers bij de behandeling van voorgenomen besluiten beter. Als de OR een goed contact heeft met zijn achterban, van de medewerkers terugkrijgt dat ze mochten meedenken en dat ze gehoord werden bij een nieuw plan, kan hij zelfs sneller en – belangrijker nog – een beter gemotiveerd en gefundeerd advies uitbrengen.

Chaos of geoliede machine?

Hoe ziet de OR in jouw organisatie eruit? Komt die overeen met datgene wat in de organisatie aan de orde is? Loopt alles gestructureerd en op rolletjes? Of is het een groot meer met dobberende, stuurloze bootjes?
Als ik terugdenk aan mijn – overigens nog lopende – periode bij de medezeggenschap, valt me op dat de OR bij een goed geoliede organisatie over het algemeen goed draait. Daar waar reuring heerste was ook de OR zoekende.

Doorbreken van de cirkel

Als adviseur, ook bij de vraagbaken waarin ik mee draai, verwijs ik OR’en regelmatig naar hun cursusbegeleider, of adviseer ik hen als OR een externe in te schakelen. Als alles goed loopt, is dat niet direct noodzakelijk, al raad ik iedere OR aan jaarlijks in elk geval enkele scholingsdagen te gebruiken. Als het erop lijkt dat je als OR maar niet verder komt, kan juist een opleider of een externe adviseur bij moeilijke onderwerpen helpen, de cirkel waarin rondgedobberd wordt, te doorbreken.

Panta rhei (Heraclitus) – niets is blijvend, alles vervloeit

Metafoor

Alles verandert op enig moment. Als in de bergen. De ene keer is het windstil en werkt de spiegel, het andere moment stormt het en is er reuring op het water, mogelijk tot stuurloosheid aan toe. Als dit laatste het geval is, wordt het misschien tijd voor een (bij)scholing, of (bij)sturing. Elke ondernemer wil toch graag een OR die ertoe doet, hem goed adviseert, niet rond dobbert?

 

Leave a Reply